Hünkar Dairesi :


Hünkar Dairesi orta sofalıdır.
Bu daireye padişah ailesi bile dahil olmak uzere belli bir adap ve düzen içinde girebilmektedir.
Padişahın yatak odası da burada bulunmaktadır ve özellikle bu mahallerde izinsiz bulunmak yasaktır.

Bu dairenin iç güvenliğinden, temizliğinden kısacası her türlü işinden hazinedarlar ve onların emrinde çalışan hünkar kalfaları sorumlu olmuştur.
Padişah bu daire içinde bulunduğunda ona bizzat hizmet etme yetkisi Hazinedar Usta ve İkinci Hazinedarlara aitti;

padişaha “usta” adı verilen üst düzey cariyelerin veya diğerlerinin hizmet etmesi esnasında hazinedarlar yine devrede olurlardı.

Hünkar Dairesi’nin orta ve bodrum katlarında rütbelerine göre bu hazinedarlar ve hünkar kalfaları ve acemileri kalırdı.

Ancak bunların da esas daireleri Harem bitişiğindeki “Yeni Daire” adı verilen yerdeydi.
Harem hünkar dairesinin törenlerde kullanılan ve günümüzdeki adıyla Mavi Salon olarak bilinen bölümün dışında, bir de Yatak Dairesi adı verilen ve özel bir mimari tasarım sonucu
dış gözlerden uzak tutulmuş bir ikinci bölümü daha vardır.
Padişahın özel yaşantısının saygınlığı ve kişiye özelliği, mimariye bu şekilde yansıtılmış;
bir başka deyişle özel hayatın mahremiyeti korunmuştur.



Valide Sultan Dairesi :

Harem bölümünün denize nazır ikinci dairesi Valide Sultan’a aitti.
Deniz tarafından bakıldığında saray bu bölümle sona erer.
Bu dairenin plan şeması ilk bakışta çok karmaşık gibi görünse de,
aslında bu durum valide sultan dairesinin işlevi ve Harem’deki mutlak hakim konumu düşünüldüğünde kolayca anlaşılır.

Birbirini izleyen çok sayıdaki koridor, kapılar, servis merdivenleri... v.b. mimari düzenlemeler,
valide sultan dairesinin Harem’i tam anlamıyla kontrol etme ve yönetimi altında tutma işleviyle uyum içindedir.

Bu daire ile ilgili dikkat çeken bir başka husus da aynı anda hem hünkar dairesine hem de kadınefendiler dairesine açılan ve her iki bölüme de kolayca ulaşabilen bir konumda düzenlenmiş olmasıdır.

Bu dairenin etkinliğine ve harem ölçeğinde stratejik bir değer taşıdığına işaret eden bir diğer plan özelliği de; bu dairenin hünkar dairesi ile kadınefendiler dairesi arasında ve tam köşe sayılabilecek bir mevkide bulunmasıdır.

Valide Sultan dairesinin Harem’deki kadınefendiler dairesinden olan ayrıcalığı ve üstünlüğü mekanların düzenlenişinde de görülür.

Kadınefendiler daireleri yan yana ve aynı formda düzenlenmiştir.
Bu dairelerin dekorasyonunda ve diğer mimari elemanlarının ayrıntılarında görülen küçük farklılıklara rağmen plan şemaları aynıdır.

Tanzimat öncesinde valide sultan kethudalığına eşdeğer bir konumda olan hazinedar usta, son dönem Harem teşkilatının en yetkilisidir.

Valide Sultan Harem’i hazinedar ustalar aracılığı ile yönetirdi.
Bütün kadınlar ondan çekinir, onu sayarlardı.
Harem’deki bütün kabul ve törenlerde etkili bir rol üstlenirdi.
İlerde padişah dairesinde hizmet edecek cariyelerin eğitiminden de sorumluydu aynı zamanda.
Padişah haremde bulundukça hünkar dairesinde bulunur, padişah ve eşleri arasındaki haberleşmeyi sağlardı.

Baş, ikinci ve üçüncü hazinedarlar, padişahın yanına girer, oturur ve emirleri bizzat alırlardı.
Üçüncü, dördüncü ve beşinci hazinedarlar ise yanlarına aldıkları gece gündüz hünkar dairesinde nöbet tutarlardı.
Valide Sultan’a bu kadar yakın konumda olan ve Harem’deki bütün hizmet sınıfının (cariyeler) amiri Hazinedar Kalfa’nın dairesi, padişah dairesine en yakın bir mesafede düzenlenmiştir;
çünkü padişah Harem’de bulunduğu sürece ona hizmeti doğrudan sunan veya yapılan hizmete nezaret eden yine hazinedar kalfadır.

.
.
.
.

devamı

3 yorum :

é L L a dedi ki...

görmeyi cok istiyorum.

LoLLa dedi ki...

é L L a'M orginal halini gorseydik daha iyi olurdu be yaw

snıff :(

Adsız dedi ki...

çok güzellllllllll

Yorum Gönder